Stilte

Toen ik tien minuten geleden bovenkwam en enigszins gaar achter mijn bureau zat, moest ik ineens sterk aan de kleuterschool denken.  Het elektrische kacheltje stond naast mij te ronken en blies een aangename warmte langs mijn benen. Maar dat was het niet. Het kwam door de stilte. Geen geluid buiten. Geen geluid in huis. Behalve het kacheltje. Windstil en een aaneengesloten wolkendek. Egaal en zo dun dat het licht er bijna doorheen viel. Op een paar plekken zelfs bijna doorzichtig zodat ik de blauwe lucht al meende te zien.

Ik kwam ’s ochtends altijd te laat of bijna te laat op de kleuterschool. Althans, zo herinner ik het mij. Mijn moeder moest zorgen dat mijn zussen en broer de deur uit waren met hun fietsen. Zij zaten al op de lagere school en gingen daar zelfstandig heen. Daarna plantte mijn moeder mij in het zitje op de bagagedrager en scheurde zij op haar fiets twee straten door naar de kleuterschool. Ik wist natuurlijk nog niet wat stress was, maar ik voelde wel dat dit niet echt ontspannen was. Het plein voor de school was bij aankomst leeg of zo goed als leeg. Als één van de laatsten hing ik mijn jasje aan de kapstok en ging de klas in. Er was geen gegil, maar een rustige chaos. Al het leuke speelgoed was in gebruik genomen en het lukte mij meestal niet om me bij andere kinderen in het spel aan te sluiten.

De eerstejaars kleuters werden op onze school. Dwergen genoemd door de juffen en de tweedejaars Reuzen. Ik wilde heel graag een Reus worden, maar ik heb er niet veel van kunnen genieten. In dat jaar was ik vaker ziek thuis dan op school. De ene na de andere kinderziekte vond mij en de Geelzucht kwam ook nog langs. Misschien dat ik daardoor ook minder aansluiting vond bij de andere kinderen. Ik was er vaker niet dan wel. Als ik er wel was, zat ik  aan een tafeltje aan de buitenrand van de groep. Aan de meeste tafels zaten vier kinderen. Ik deelde een tafeltje met een jongetje dat door de andere kinderen Stinkie werd genoemd. Die naam kwam niet uit de lucht vallen. Hij had altijd opgedroogd snot onder zijn neus en hij stonk echt. Intens. Een broekplasser en zijn kleren waren smerig en versleten. Hij werd door de andere kinderen buitengesloten en gepest. Ik geloof dat ik daar niet aan meedeed, maar ik had wel een sterke afkeer van hem omdat hij zo stonk.

De stilte was misschien wel de klas die geconcentreerd met knutselwerkjes bezig was, terwijl ik naar buiten zat te kijken  naar de lagere school aan de andere kant van het schoolplein, waar achter het hek de grote kinderen speelden. Die school werd later gesloopt, het was een oud gebouw en ik vond die sloop fascinerend en angstaanjagend tegelijk. De sloopkogel en het gebouw waar je zonder façade plotseling als een poppenhuis binnen kon kijken. Toen de school eenmaal met de grond gelijk gemaakt was, kon je over het braakliggende land ver weg kijken. De horizon, het einde van mijn wereld. Wat was daar achter? Toen de nieuwbouwwijken kwamen, keek ik urenlang naar de heimachines op de horizon. De metalen echo maakte leek de stilte zichtbaar te maken.

Ook veel stilte was er in de periodes dat ik ziek thuis was. Als ik naar buiten keek, was alles geluidloos. En als er al een geluid was, een vogel, een bezemwagen, de melkboer; het benadrukte alleen maar die massieve ruimte van afwezigheid en stilte. Ook als het buiten stortregende werd de stilte binnen groter. Alsof de muren opnieuw werden neergezet. De zwijgende gezichten op de schilderijen. Het geluid van de stofzuiger of de naaimachine. Alles omkleedde de stilte.

Izaak